Karl Marx

Marxistisch Internet-Archief, Nederlandstalig

“De filosofen hebben de wereld slechts verschillend geïnterpreteerd; het komt er op aan haar te veranderen.”
- Karl Marx, Stellingen over Feuerbach, stelling 11 -

Hieronder de meest recente toevoegingen. U kan ook de (filterbare) tabel met alle teksten van deze site raadplegen. Een andere mogelijkheid is direct naar een auteur te gaan. Uiteraard is zoeken eveneens mogelijk. Wij hebben ook een logboek.

Mee werken?



Rechtstreeks naar een auteur:


Het neoliberaal fiasco

Jesus Albarracin, 1993

Toekomstige historici zullen het neoliberale decennium van de jaren tachtig beschrijven als sterk conservatief, als een periode van verval op het terrein van cultuur, artistieke creativiteit en politieke vrijheden. Zij zullen tot de conclusie komen dat het in deze periode niet gelukt is de kapitalistische crisis te stoppen. Integendeel, zij zullen opmerken dat degenen die een radicaal liberaal economisch beleid stimuleerden, vooral nieuwe problemen hebben veroorzaakt. ...


Van de regen in de drup of van de drup in de regen?

Nanette Funk, 1993

De ineenstorting van het stalinisme aan het eind van de jaren tachtig heeft voor de meeste mensen in Oost-Europa niet de snelle bevrijding gebracht waarop ze hadden gehoopt. De economische en politieke chaos, het haatdragende nationalisme en de ideologische, sociale en morele verwildering hebben het er voor velen slechter op gemaakt in plaats van beter. Vrouwen vormen in veel gevallen een van de zwakke groepen, die het meest te lijden hebben van de maffiose terugkeer naar kapitalistische verhoudingen. ...


De absolute grondrente

Hoofdstuk 45 van Marx’ Het Kapitaal, boek 3

Met de analyse van de differentiaalrente gingen we uit van de veronderstelling dat de slechtste grond geen grondrente geeft, of, om het meer algemeen te zeggen, dat alleen de grond een grondrente geeft indien de individuele productieprijs van het product lager is dan die van de marktregulerende productieprijs, zodat op deze manier een surpluswinst ontstaat die verandert in rente. ...


Het gezin. Gezinswaarden in België

Ida Dequeecker, 1993

Het debat over gezinswaarden heeft in België (nog?) niet de prominente plaats op de politieke scène, die het al jaren in de Verenigde Staten heeft onder druk van een sterke uiterst rechtse, christelijk-fundamentalistische antiabortusbeweging. Het thema van de traditionele gezinswaarden wordt regelmatig bespeeld door moraalridders à la Van Rompuy, parlementslid van de CVP, die zich sterk maken dat ze de gevoelens zouden vertolken van de zwijgende meerderheid. ...


Een gesprek met Ernest Mandel over Power and Money

Frank Slegers, 1993

In 1992 publiceerde Ernest Mandel bij Verso Power and Money, a Marxist Theory of Bureaucracy (Macht en Geld, een marxistische theorie van de bureaucratie). In dit boek maakt Ernest Mandel een nieuwe balans van de ontaarding van de Sovjet-Unie en speurt naar de sociale en historische wortels van de bureaucratie, zowel in de kapitalistische staat als in de massaorganisaties van de arbeidersbeweging. Hierover hadden we met de auteur een gesprek. ...


Leszek Kolakowski’s ontwaken uit de marxistische droom

Freddy Mortier, 1982

Onlangs verschenen bij Het Spectrum de 3 delen van Leszek Kolakowski’s Main currents of Marxism. De oorspronkelijk in het Pools gestelde trilogie voorziet elk deel van een afzonderlijke titel resp. ‘ontstaan’, ‘bloei’ en ‘verval’. Waar de Engelse en Duitse versie: deze driedeling behouden, is in de Nederlandse vertaling gekozen voor de uniforme en enigszins misleidende titel ‘Geschiedenis van het marxisme’. De oorspronkelijke titulatuur weerspiegelt een stelling waarvan het provocatief karakter zonder meer duidelijk is: in Kolakowski’s visie is de diffusiecyclus van het marxisme rond, de doctrine heeft afgedaan. ...


Te vuur en te zwaard

Leon Trotski, 1917

Elk intelligent persoon (of elke sukkel) weet dat om Rusland te redden er een genadeloos gevecht met het anarchisme op links en de contrarevolutie op rechts noodzakelijk is. Dit is kort samengevat de essentie van het complete programma van de kranten Izvestia, Delo Naroda, Rabotsaja Gazeta. ...


Bewegingen, crisis en staat

Gabriël van den Brink, 1982

Er heeft zich dus in korte tijd een explosieve verbinding voorgedaan tussen een relatief kleine maar offensief opererende groep of beweging (krakers en hun directe sympathisanten) met een meer algemene onvrede onder de plaatselijke bevolking. Een verbinding, waar de overheid ter plaatse niet alleen aan voorbij is gegaan, maar die zij waarschijnlijk niet eens heeft onderkend ...


Ontstaan en evolutie van het poujadisme (1953 – 1958)

Pierre-Paul Maeter, 1982

In een periode van economische groei, domineert voornamelijk een modern conservatisme. Dit vertoont zich in de persoon van de eerbiedwaardige notabele, die toegevingen wil doen aan de arbeidersstrijd om de stijgende winsten veilig te stellen.
Daarentegen wordt in een periode van crisis de grens tussen traditionalisten, reactionairen en “modernisten” minder duidelijk, terwijl – zoals in België – bindingen aan het licht komen tussen zekere notabelen, staatslui, en fascistische groepjes. ...


Differentiaalrente, ook op de slechtst bewerkte grond

Hoofdstuk 44 van Marx’ Het Kapitaal, boek 3

Laat ons aannemen dat de vraag naar graan stijgt en de aanvoer kan die alleen bevredigen met opeenvolgende kapitaalinvesteringen met onderproductiviteit van de rentegevende gronden of door bijkomende kapitaalinvesteringen, eveneens met dalende productiviteit, in grond A of met kapitaalinvesteringen in nieuwe gronden met een lagere kwaliteit dan A. ...


De Revolutie is in gevaar!

Leon Trotski, 1917

De Revolutie is in gevaar – maar alleen van die kant waar ze werkelijk door bedreigd kan worden, van de zijde der contrarevolutie. Alle geruchten dat de contrarevolutie kan binnenkomen of binnenkomt door het ‘bolsjewistische lek’ zijn in de praktijk inhoudsloze onzin. Op zijn best zou het kunnen betekenen dat de contrarevolutie altijd bereid is misbruik te maken van een of andere misstap van de revolutionaire partij. ...


Voormalig Joegoslavië. Zelfbeschikkingsrecht geen eenvoudig vraagstuk

Samary Catherine, 1993

Als koppige schuldeiser verzette de “internationale gemeenschap” zich (tot aan de onafhankelijkheidsverklaringen van juni 1991) tegen de diverse republieken en schaarde zich achter de regering Markovic. Zij sprak zich uit voor een sterke staat die instond voor het beheer van de buitenlandse schuld. Men sprak van onaantastbare grenzen en men vreesde voor wanorde. Dit antinationalisme hield geen rekening met de reële problemen van nationale identiteit en nationale rechten die met het zoeken naar een democratisch alternatief voor Joegoslavië opdoken. ...


Crisis in het gezin ook zaak van links

Stephanie Coontz, 1993

De discussie over “gezinswaarden” in de Amerikaanse verkiezingscampagne van 1992 had iets belachelijks. Als antwoord op het Republikeins offensief over traditionele gezinswaarden maakten ‘liberals’ zich vrolijk over vicepresident Dan Quayle. Toch verdient het onderwerp een nader onderzoek. De linkerzijde doet het debat te gemakkelijk af als een afleidingsmanoeuvre, ...


Functiewaardering en seksediscriminatie

Thomas van Duin, 1993

De beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen vormen in de hele Europese Gemeenschap het meest zichtbare voorbeeld van een ongelijke positie. In 1989 blijken de inkomens van vrouwen als percentage van die van mannen te variëren van 55 procent voor Engelse employees in de nijverheidssector tot 87 procent voor bankemployees in Portugal. ...


Differentiaalrente 2 – Derde geval: stijgende productieprijs. Resultaten

Hoofdstuk 43 van Marx’ Het Kapitaal, boek 3

Een stijgende productieprijs veronderstelt dat de productiviteit van de slechtste grondkwaliteit, die geen rente opbrengt, afneemt. Alleen wanneer de £21/2 van A minder dan 1 qr., of de £5 minder dan 2 qrs. produceren, of als er een nog slechtere grond dan A in cultuur komt, kan de veronderstelde regulerende productieprijs boven de £3 per qr. stijgen. ...


Het militair apparaat en de soldatenbeweging

Henk Strik, 1977

... De soldatenbeweging heeft lang een geïsoleerd bestaan geleid. Jarenlang was zij zelfs verstoken van elke vorm van solidariteit van de arbeiders- of linkse beweging. Met het zich ontwikkelen van een beweging onder de soldaten (vanaf 1969-70) waarop de VVDM kon groeien tot een heuse vakbond, ...


Maoïsme

Roland Lew, 1977

De hier volgende tekst moet gezien worden als inleiding tot een noodzakelijke discussie over de Chinese Revolutie en het maoïsme. Met opzet geeft dit artikel in een beperkt aantal bladzijden een breed – en bijgevolg vaag – overzicht van de weg die het maoïsme afgelegd heeft. ...


Socialistische democratie en de dictatuur van het proletariaat

Verenigd Secretariaat van de 4e Internationale, 1977

Het fundamentele verschil tussen reformisten en centristen van alle variëteiten aan de ene kant en revolutionaire marxisten, d.w.z. bolsjewieken-leninisten aan de andere, met betrekking tot de verovering van de staatsmacht, de noodzaak van een socialistische revolutie en de betekenis van de dictatuur van het proletariaat is niet gelegen in de verdediging van een meerpartijensysteem door de enen en van een éénpartijensysteem door de anderen. Evenmin is het gelegen in de verdediging van onbeperkte democratische vrijheden door de eersten en de strenge beperking, of zelfs onderdrukking van democratische vrijheden door de laatsten. ...


Balans van vier jaar regering Den Uyl

Jan Van Dijk en Jan Stuart, 1977

In eerder verschenen IKB-teksten is herhaaldelijk van de uitdrukking gebruik gemaakt, dat de ‘regering Den Uyl tot stand is gekomen door middel van de beëindiging van de grootste stakingsbeweging sinds 1946’ en ‘dat zij dus ontstaan is om de arbeidersbeweging opnieuw in te schakelen in het beheer van het kapitalisme’. ...


Over behoeften en belangen van de mensen en over de zin van het werk

Rudolf Boehm, 1982

... Ik zie de kapitalistische productiewijze op de eerste plaats gekenmerkt door het principe van de “onvoorwaardelijke ontwikkeling van de productie om de productie” (Marx), en dus niet – niet op de eerste plaats – door de privé-eigendom in de productiemiddelen. ...


Ronald Reagan: Arturo Ui met een menselijk gelaat?

Ludo Abicht, 1982

Een passage uit een brief van een maatschappelijk werkster uit Los Angeles, al meer dan tien jaar actief in pacifistische en progressieve organisaties, vat ongewild een aantal typische aspecten van het Reagan-syndroom samen: ‘Hij is zo slecht dat de mensen het beginnen in te zien en de afdoendheid van zijn programma’s in twijfel trekken. En dat niettegenstaande een reeks positieve economische factoren hier in Zuid-Californië, o.a. de militaire industrie. Ik hoop dat zijn psychologie zal aanslaan, dat de mensen opnieuw fier zullen worden op hun werk en het land weer zullen doen draaien. Maar psychologie is niet alles. In elk geval is het prettig, en een soort van opluchting, een optimistisch man op televisie naar je te zien glimlachen – zolang hij met zijn glimlach ook niet tegelijk de wereld opblaast.’. ...


De ecologische problemen, Agalev en de arbeidersstrijd

Paula Burghgraeve, 1982

Bij de Europese verkiezingen verschijnt in Vlaanderen voor het eerst de ecologische beweging echt op het politieke toneel. Met 77.984 stemmen of 2,3 % behalen ze het dubbele van de stemmenoogst van de KP in Vlaanderen. Ondertussen verdubbelden ze bijna hun stemmenpercentage. ...


Differentiaalrente 2 – Tweede geval: dalende productieprijs

Hoofdstuk 42 van Marx’ Het Kapitaal, boek 3

De productieprijs kan dalen wanneer extra kapitaalinvesteringen plaatsvinden met een constante, dalende of stijgende productiviteitsgraad. ...


Kunst en Religie

Een nieuwe vertaling van Widukind De Ridder

Voorliggend essay verscheen oorspronkelijk in de Rheinische Zeitung en lijkt op het eerste gezicht een schoolvoorbeeld van jonghegeliaanse religiekritiek. ...


Kommer en kwel van de KPB

Jan Vermeersch, 1982

Het is volstrekt passend dat het Vlaams Marxistisch Tijdschrift enige aandacht besteedt aan een partij die zich op het marxisme beroept. Temeer daar communistische congressen – want het betreft hier wel degelijk het onlangs gehouden 24ste congres van de Kommunistische Partij van België – zelden op hun inhoudelijke merites beoordeeld worden. ...


De internationale economische conjunctuur

Winfried Wolf, 1981

Terwijl de instituten die de burgerlijke economie onderzoeken hun voorspellingen van maand tot maand, ja zelfs van week tot week, naar beneden blijven herzien, blijven zij voor 1981 over “groei” of “minigroei” spreken. Maar de werkelijkheid is ondertussen duidelijk geworden: sinds het 3e kwartaal van 1980 beleeft de internationale kapitalistische economie haar derde internationale gesynchroniseerde recessie sedert de Tweede Wereldoorlog, ...


De wederopstanding van Eduard Bernstein

Marcel van der Linden, 1981

Eind mei publiceerde de Arbeiderspers het boek van Eduard Bernstein: De Voorwaarden tot het socialisme en de taak der sociaaldemocratie. Het is niet de eerste keer dat dit – oorspronkelijk in het Duits geschreven – boek in het Nederlands verschijnt. Meer dan tachtig jaar geleden werd het al in Amsterdam uitgegeven. Welke beweegredenen zou De Arbeiderspers gehad kunnen hebben om een vrijwel vergeten boek in een dure editie opnieuw te doen verschijnen?


“De linkse beweging hoeft zich niet in de verdediging te laten dringen” Een gesprek met Ernest Mandel

De Internationale - Tijdschrift, 1981

... In de laatste periode van de regering Carter werden al verscheidene maatregelen genomen, zoals uitbreiding van de bewapening, aanpassing van de bewapening aan de nieuwe situatie, de oprichting van een snel inzetbare interventiestrijdmacht (rapid deployment force), en de decentralisering van de commandostructuur. Deze maatregelen geven het imperialisme tot op zekere hoogte mogelijkheden om een tegenoffensief te beginnen – in het Midden-Oosten, in Midden-Amerika, in Zuid-Amerika, en waarschijnlijk ook in Afrika ...


Reagans buitenlandse politiek - Naar nieuwe Vietnams?

Robert Went, 1981

In de korte tijd dat Reagan president van de Verenigde Staten is, staat z’n naam bijna iedere dag op de voorpagina’s. Reagan schopt wild om zich heen: de oorlogsdreiging wordt flink opgevoerd ...


De CPN - De discussie moet nog beginnen

Jan-Willem Stutje, 1981

Een beginselprogramdiscussie in de CPN is geen alledaags verschijnsel. Na zoveel jaren lijkt de partij zich dan te gaan toerusten met een nieuw programma, of beter nog, met een programma, aangezien het oude dat dateert van 1952 altijd een ontwerp is gebleven.
De context, waarin deze discussie plaats vindt – een zich opener en liberaler opstellende partij – geeft er een extra belang aan. ...


Het geheim van Van Agt

Herman Pieterson, 1981

Er moeten twee erg frustrerende beroepen zijn op dit moment. Econoom-voorspeller bij de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) of bij het Nederlandse Centraal Planbureau (CPB) is er een van. Het andere is minister in de regering Van Agt. Nog afgezien van het verloop in die ploeg (de ministers lossen elkaar regelmatig af), moet dat vooral zo zijn omdat deze regering er niet in geslaagd lijkt haar beleid uit te voeren. Dat geldt vooral op het economische vlak. ...


De rechtse uitdaging en linkse alternatieven in internationaal perspectief

Ingo Schmidt, 2017

We leven in een paradoxale wereld. Binnen radicaal-links is veel debat ontstaan over de plotse veelheid aan ontevreden sociale groepen – vaak samengebracht onder de noemer de 99 % of het precariaat – die strijden tegen een abstracte notie van een imperiaal regime en zijn 1 %. Kapitalisme en klasse, voorheen de concepten die de linkse politiek hielp een duidelijke koers te varen doorheen de chaos van het alledaagse leven – zijn nu niet meer dan onderwerpen van theoretisch debat met weinig verbinding naar concrete politieke praktijken. ...


Bij de Nederlandse vertaling van Mandels Traité d’économie marxiste

Ludo Cuyvers

... De economische theorie van het marxisme dat voor mij ligt is een nagenoeg geheel ongewijzigde “Traité”. Het spreekt dus vanzelf dat onze bewondering voor Mandels eruditie waarvan de “Traité” de neerslag bevatte, ook geldt voor De economische theorie van het marxisme. Zonder twijfel is het boek een mijlpaal in de ontwikkeling van het marxisme, wat verklaart waarom het in zoveel talen werd vertaald. ...


Antoon Roosens pleit een dossier

Koen Raes

Roosens’ ‘pamflet’ over het Vlaams probleem verschijnt op een geschikt ogenblik: net in een periode waarin de federalistische gedachte zich onder invloed van de kapitalistische crisis en de daarmee verbonden crisis van de staatsapparaten in een stroomversnelling bevindt. Waar de auteur in zijn boek nog een fel pleidooi houdt voor de verbinding van de – Vlaamse of Waalse – klassenstrijd met de strijd voor een consequent gefederaliseerde staatsstructuur, is gedurende de laatste maanden al gebleken hoe deze verbinding m.n. bij het ACW en bij de Waalse arbeidersbeweging aan het groeien is. ...


De sociale en politieke grondslagen van het ‘nieuwe liberalisme’

Koen Raes

Het neoliberaal gedachtegoed, tot voor kort nog door heel wat ideologie-critici als achterhaald en ‘oudmodisch’ omschreven, is in ons land tot officiële regeringsfilosofie geworden, en ‘radicaal-liberaal’ Guy Verhofstadt bracht het al tot voorzitter van de tweede grootste Vlaamse partij. In de meeste westerse landen wordt ter bestrijding van de kapitalistische crisis teruggegrepen naar eenzelfde recept: afbraak van de sociale zekerheid, inkrimping van de staatsuitgaven, inflatiebestrijding volgens monetaristische principes, aan banden leggen van de macht van de arbeidersbeweging, fiscale bevrijding voor kapitalistische winsten e.d.m. ...


Differentiaalrente 2 – Eerste geval: constante productieprijs

Hoofdstuk 41 van Marx’ Het Kapitaal, boek 3

... Wanneer we hier van surpluswinst spreken, is dat altijd te verstaan als het evenredige deel van het product, waarin de surpluswinst zich toont. Onder het meerproduct of surplusproduct verstaan we het productdeel waarin de gehele meerwaarde, of in sommige gevallen het gedeelte dat de gemiddelde winst vertegenwoordigt. De specifieke betekenis, dat het woord krijgt bij het rentegevende kapitaal, geeft, zoals eerder aangetoond, aanleiding tot misverstanden.


Klassenstrijd en crisis van de welvaartsstaat

Dirk Van Damme, 1982

Sinds de tweede wereldoorlog zijn de sociale voorzieningen in die mate uitgebreid, dat men van de ‘welvaartsstaat’ is gaan spreken. Met deze term werd de komst van een nieuw tijdperk gesuggereerd waarin de oude tegenstellingen van het kapitalisme zouden opgelost zijn. In die zin hield en houdt het spreken over ‘welvaartsstaat’, ‘postindustriële maatschappij’, ‘gemengde economie’, enz. een invloedrijke ideologische operatie in: ...


De crisis binnen de CVP

Jef Turf, 1982

De CVP neemt zich voor op 13 maart tijdens een nationaal congres conclusies te trekken betreffende de oorzaken van haar stembusnederlaag. Het voorbereidend werk bestaat uit een “wetenschappelijke studie” en een enquête bij de leden. Alleen de methode reeds wijst op onzekerheid van de CVP-leiding. ...


De bonapartistische staat

Denis Berger, 1977

“De mensen leven meer dan ooit in de schaduw van de staat”, schrijft Ralph Miliband. Om een historisch perspectief te openen is het van belang de juiste aard te kennen van de instellingen die de horizon van de strijd van de mensen verduisteren. Wanneer de repressie, in al zijn vormen, de dagelijkse werkelijkheid van de arbeiders is, kan het zinloos lijken zich al te lang het hoofd te breken over de politieke kleur of de verschillende banden van diegenen die deze repressie bepalen. Toch is het de noodzakelijke voorwaarde voor een doeltreffend handelen, dit wel te doen. ...


De beheerste vakbeweging

Tom van der Meer, 1977

De afgelopen zomer verscheen bij uitgeverij Van Gennep De beheerste Vakbeweging: 568 pagina’s dik en geschreven door vier Leidse sociologiestudenten. De uitgever schrijft enthousiast op de achterflap: De beheerste vakbeweging behandelt de jaren tussen 1959, toen de geleide loonpolitiek werd opgegeven, en 1973, het eerste optreden van het kabinet-Den Uyl. ...


Sneevliet

Herman Pieterson, 1977

Na lang wachten is het boek waar Piet van ‘t Hart jarenlang aan heeft gewerkt dan gepubliceerd. Triest genoeg is het postuum uitgekomen. Kort na het voltooien van het werk stierf Van ‘t Hart, op 2 oktober 1975. Zijn boek is daarmee niet alleen een bedoeld monument voor Sneevliet, maar ook een onbedoeld monument voor Van ‘t Hart zelf geworden (in de revolutionaire beweging werkend onder de naam Perthus). ...


Indonesië – stagnatie en strijd

Fritjof Tichelman, 1977

In het vorige artikel De Aziatische productiewijze (De Internationale, jaargang 3, nummer 5), hebben we geprobeerd het bredere Zuidoost-Aziatische kader aan te geven, waarbinnen de historische ontwikkeling van Indonesië geplaatst moet worden. Onder Aziatische productiewijze werd wezenlijk verstaan een specifieke relatie tussen een grotendeels zelfvoorzienende dorpsgemeenschap met taaie collectieve elementen, en een zeer sterke staat die zich het merendeel van het agrarisch meerproduct toe-eigent en centraliseert; ...


Polen

1977

Eind juni 1976 verschijnen er in de kranten berichten over de Poolse arbeiders die in verzet zijn gekomen tegen prijsverhogingen van gemiddeld 70 %. Het opbreken van de spoorlijn bij Ursus en het na één dag weer intrekken van de maatregelen, vormen de wapenfeiten die het vermelden waard blijken in de pers. Al met al is de berichtgeving nogal matig van kwaliteit en erg fragmentarisch. Het onderstaande artikel is een poging de gebeurtenissen van die periode in juiste verhoudingen weer te geven. ...


Tweede vorm van de differentiaalrente (Differentiaalrente 2)

Hoofdstuk 40 van Marx’ Het Kapitaal, boek 3

Tot dusver hebben we de differentiaalrente alleen bekeken als het resultaat van een productiviteitsverschil van gelijke kapitaalinvesteringen op gelijke percelen van verschillende vruchtbaarheid, zodat de differentiaalrente bepaald was door het verschil tussen de opbrengst van het kapitaal, geïnvesteerd in de slechtste renteloze grond, en van het kapitaal, geïnvesteerd in de betere. We hebben kapitaalinvesteringen bekeken, naast elkaar op verschillende percelen, zodat elke nieuwe kapitaalinvestering overeenkwam met een meer extensieve grondbewerking, een uitbreiding van bewerkte percelen. ...


Over het vakbondsvraagstuk

Leon Trotski, 1923

Dit artikel is direct na het Vierde Wereldcongres van de Komintern geschreven. Als antwoord op de argumenten van kameraad Louzon. Want op dat moment was de aandacht meer gericht op ons gevecht tegen de socialistische rechtervleugel, tegen dissidenten van de tweede lichting, Verfieul, Frossard en dergelijke. In dit gevecht trokken we samen op met de syndicalisten en heb ik er voor gekozen de publicatie van dit artikel uit te stellen. ...


Ter kritiek van de politieke economie (1861 - 1863)
Het hoofdstuk De absolute meerwaarde

Karl Marx

De meerwaarde, dat het kapitaal aan het einde van het productieproces heeft, heet, volgens het algemene begrip van de ruilwaarde uitgedrukt: de in het product ‘geobjectiveerde’ arbeidstijd, of de hoeveelheid in haar opgenomen arbeid, is groter dan die in het oorspronkelijke kapitaal, dat tijdens het productieproces voorgeschoten werd, de opgenomen arbeidstijd. ...