Karl Marx

Marxistisch Internet-Archief, Nederlandstalig

“De filosofen hebben de wereld slechts verschillend geïnterpreteerd; het komt er op aan haar te veranderen.”
- Karl Marx, Stellingen over Feuerbach, stelling 11 -

Hieronder de meest recente toevoegingen. U kan ook de (filterbare) tabel met alle teksten van deze site raadplegen. Een andere mogelijkheid is direct naar een auteur te gaan. Uiteraard is zoeken eveneens mogelijk. Wij hebben ook een logboek.

Mee werken?



Rechtstreeks naar een auteur:



De grenzen der kennis

Joseph Dietzgen

1877

Goed! Hier heb ik een stuk glas, dat zichtbaar is door en door. En toch is het niet in alle opzichten zichtbaar. Van zijn zwaarte en hardheid kan men niets zien en zijn vermogen tot klinken kan slechts door het gehoor waargenomen worden. Welnu, zo is het ook met het kennen ...


De Internationale, Nederlandstalig theoretisch orgaan van de IVe Internationale, 1976, nr. 2/3, januari, jg. 3

Inhoud van het nummer:
Aan de abonnees, Redactie
Kapitalistische wereldeconomie: economische heropleving?, Ernest Mandel
Nederland: de rol van het leger, IKB
Vlaanderen: beweging voor Progressieve Frontvorming, Eric Corijn
Portugal: de economie van het tekort, W. Friedrich-Freksa / F. Krabbe / W. Spohn
Portugal - Arbeiderscontrole in de praktijk, Daniel Bensaïd / Carlos Rossi / Charles-André Udry
Spanje: interview met een lid van het Politiek Bureau van de LCR-ETA VI
Polen: economische hervormingen en sociale gevolgen, Z. Roman
Music is where the Money is, H. Pataki
Boekbesprekingen: De moeilijke dialectiek / Een handboek voor strijd aan de universiteit


Edelmetaal en wisselkoers

Hoofdstuk 34 van Marx’ Het Kapitaal, boek 3

Wat de accumulatie van bankbiljetten betreft, in een tijd van schaarste, is op te merken dat schatvorming met edele metalen, zoals het gebeurde in de oorspronkelijke samenlevingen in geval van onrustige tijden, dit zich herhaalt. De wet van 1844 is interessant in die zin, dat het al het aanwezige edelmetaal in het land wil veranderen in een circulatiemiddel; de wet zoekt de gouduitvoer te vereenzelvigen met het inkrimpen van de circulatiemiddelen en de goudinvoer met de expansie van circulatiemiddelen. De ervaring leert dat het tegendeel waar is. ...


Resultaten van het directe productieproces

Het weggelaten zesde hoofdstuk van Marx’ Kapitaal

2e deel nu online!

Omdat het directe doel en het eigenlijke product van de kapitalistische productie meerwaarde is, is dus alleen de arbeid productief die direct meerwaarde produceert, en alleen de beoefenaar van het arbeidsvermogen is een productieve arbeider, dus alleen de arbeid, die direct in het productieproces tot waardevorming van het kapitaal geconsumeerd wordt. ...


Kapitalistische wereldeconomie: economische heropleving?

Ernest Mandel

Eind 1975 blijft de conjunctuur van de internationale kapitalistische economie beheerst door een klimaat van recessie. Weliswaar zijn er in het derde trimester verschillende tekenen geweest van een heropleving in de Verenigde Staten. De economische activiteit in West-Duitsland en Japan gaat niet meer achteruit. ...


Het Joodse volk: een uitvindsel?

Koen Dille

... Hoe het Joodse volk werd uitgevonden. Shlomo Sand betwist namelijk de algemeen verspreide idee van een Joods volk dat in de Bijbelse tijden zou zijn ontstaan en zich al zo’n 3.300 jaar lang tot vandaag heeft gehandhaafd. Met zijn typische, generatie op generatie overgedragen kenmerken, zou dat volk zich van alle andere volkeren onderscheiden. Dat het Joodse volk in het jaar 70 van onze tijdrekening door de Romeinen uit Palestina werd gedeporteerd en zich sindsdien over de hele wereld heeft verspreid (Diaspora), is volgens Sand ook al een uitvindsel. ...


Chantal Mouffe: Leve het conflict!

Koen Dille

Wat Mouffe hét politieke noemt, is absoluut niet hetzelfde als dé politiek. Hiermee raken we meteen aan de grond van haar betoog. Het begrip de politiek associeert ze met wat in het jargon tegenwoordig good governance wordt genoemd. Onze politici noemen dat “goed bestuur”.


Authenticiteit en ouderdom

Rudolf Gutwirth

De mens, evenals het dier, vecht rechtstreeks of onrechtstreeks ononderbroken voor zijn leven. Maar beter dan de andere soorten put hij uit zijn ervaring. Hij beschikt over hersenen waarvan de tegelijk gestructureerde en labiele neuronennetten onvergelijkbaar omvangrijk en ontwikkeld zijn en zorgen voor zijn unieke denkvermogen en taalvaardigheid.


Mijn ontmoeting met Sartre

Rudolf Gutwirth

... Maar intussen was ik terecht gekomen bij de fenomenologie, eerst van Husserl, nadien van Jaspers en van Mounier en eindelijk van Heidegger, voor Sartre aan de beurt kwam. Toen besefte ik dat deze laatste, ondanks mijn marxistische terughoudendheid, beter dan al de filosofen die ik voordien rekening houdend met hun contextuele gegevens aangepakt had, aan mijn verwachtingen beantwoordde. Ik zag dus gewoon af van al het vorige werk en besloot voortaan alles op Sartre te zetten. ...


Staatssocialisme - Opheffing van de staat - De vrije samenleving

Karl Kautsky

(Dit is een serie van drie artikelen)

Naast dit reactionaire feodale socialisme bestaat er echter ook een modern socialisme, wat volledig voldoet aan de eisen van de sociale wetenschappen, maar net als de eerstgenoemde haar invoering verwacht van de staat. ...


Recente ontwikkelingen in het marxisme

Göran Therborn (1984!)

De jaren zestig brachten een scheiding teweeg in het marxistische denken, die zich voltrok en consolideerde in de periode van het midden van de jaren zeventig tot nu. Wat dit binnen de komende drie, vier jaar nog voor ontwikkelingen met zich zal brengen, valt uiteraard buiten het bestek van dit overzicht. Het eerste tijdperk dat wij onderscheiden is dit van het klassieke marxisme, gekenmerkt door de kritiek van de politieke economie, zoals in de ondertitel van Das Kapital aangeduid. ...


Het Currency Principle en de Engelse bankwetgeving van 1844

Hoofdstuk 34 van Marx’ Het Kapitaal, boek 3

Volgens Ricardo wordt de waarde van - metalen - geld bepaald door de erin geconcretiseerde arbeidstijd, maar slechts zolang de geldhoeveelheid in een correcte verhouding staat tot de hoeveelheid en de prijs van de te verhandelende waren. Stijgt de hoeveelheid geld boven deze correcte verhouding, dan daalt de waarde van het geld en de warenprijzen stijgen; daalt het onder de correcte verhouding, dan stijgt de waarde en de warenprijzen dalen - onder verder gelijkblijvende voorwaarden. ...


Resultaten van het directe productieproces

Het weggelaten zesde hoofdstuk van Marx’ Kapitaal

De ‘waar’, als de elementaire vorm van de burgerlijke rijkdom, is ons uitgangspunt, de voorwaarde voor het ontstaan van het kapitaal. Anderzijds verschijnen ‘waren’ nu als het product van het kapitaal. ...


Geldkapitaal en reëel kapitaal. 3 (slot)

Hoofdstuk 32 van Marx’ Het Kapitaal, boek 3

De massa van het terug veranderde geld in kapitaal, is het resultaat van het massale reproductieproces, maar op zich, als leningkapitaal, is het zelf geen reproductief kapitaal. ...


Het gewone volk en haar geschiedschrijvers

Het is inmiddels alweer een poosje geleden dat de eerste exemplaren van de Geschiedenis van het Gewone Volk van Nederland over de toonbank gingen. Ettelijke duizenden exemplaren zijn daar in tamelijk snel tempo op gevolgd, zodat het Socialistisch Onderwijs Front waarschijnlijk na Marx voor Scholieren opnieuw een kassucces rijker is.


Linkse stroming in China

In Nederland bestaat sinds jaren een zeer grote belangstelling voor China. Dit komt tot uitdrukking in periodieke golven van artikelen, reportages, enz. Serieus onderzoek en analyse zijn echter nog nauwelijks aan de orde...


Henk Sneevliet

Met het boek Sneevliet, een politieke biografie van Fritjof Tichelman, is een nieuw element toegevoegd aan de politieke geschiedschrijving van de arbeidersbeweging.


Voorlopige balans van de regeringspolitiek

We hebben gezien dat de regering Den Uyl tot stand gekomen is door middel van het beëindigen van de grootste stakingsbeweging sinds 1946. Zij is ontstaan om de arbeidersklasse opnieuw in te schakelen in het beheer van het kapitalisme. De balans van een jaar kon opgemaakt worden aan de hand van ...


Centrisme en de nieuwe voorhoede

In het algemeen kunnen we stellen dat de politieke samenstelling van de brede voorhoede door een samenlopen van drie factoren wordt bepaald: ...


Over dialectische relaties

Het is eigenaardig dat marxisten het concept dialectiek of “dialectische verhoudingen” zo dikwijls gebruiken en toch zo weinig tijd besteden aan het verklaren van wat hiermee wordt bedoeld.


Theorieën over waarde

... Een samenleving zonder waarden is niet onethisch of immoreel. Maar de waardekwestie stelt zich zelf wanneer de dingen geproduceerd door menselijke arbeid (en hier begrijp ik ook het meest immateriële als een menselijk product) het onderwerp van ruil worden. We leven in een periode waarin maar enkele levensdomeinen onaantastbaar blijven voor de kans op, of de realiteit, van de ruil.


Cultuurpopulist: geen vel over de buik

... Een postmodernist dus. Iemand die weigert een hiërarchie te zien in de verschillende cultuuruitingen of ze niet wenst te toetsen aan een waardeschaal. Een van onze eerste ministers van cultuur, Patrick Dewael drukte het ooit als volgt uit: “Een paar laarzen kan even waardevol zijn als een sonnet van Shakespeare.” ...


Sint-Amands en Emile Verhaeren

Wat voor een dichter Verhaeren was, blijft wat vaag. Dat is begrijpelijk. Een tentoonstelling is nog iets anders dan een representatieve bloemlezing. Overal krijg je weliswaar stukken van zijn poëzie te lezen, maar meestal zijn dat maar enkele verzen, en dan nog in vertaling. Dat volstaat natuurlijk niet. Verhaerens poëzie is trouwens niet zo makkelijk te definiëren.


De Internationale, Nederlandstalig theoretisch orgaan van de IVe Internationale, 1974, nr. 2, juli, jg. 2

Het nummer is geheel online. Tal van interessante artikelen!


Geldkapitaal en reëel kapitaal. 2

Hoofdstuk 31 van Marx’ Het Kapitaal, boek 3

Maar we zijn nog niet rond met de vraag, in hoeverre de accumulatie van kapitaal in de vorm van leenbaar geldkapitaal samenvalt met de werkelijke accumulatie, dus de expansie van het reproductieproces. ...