Andere talen: AF AR BN CA CS DA DE EL EN EO ES ET EU FA FI FR HE HI HU HY ID IS IT JA KA KO KU MK ML NE NO OC PA PL PS PT RO RU SD SH SI SK SL SQ SV SW TA TH TL TR UR VI ZH

Karl Marx

Marxistisch Internet-Archief, Nederlandstalig

“De filosofen hebben de wereld slechts verschillend geïnterpreteerd; het komt er op aan haar te veranderen.”
- Karl Marx, Stellingen over Feuerbach, stelling 11 -

Hieronder de meest recente toevoegingen. U kan ook de tabel met alle teksten raadplegen, in de tabel kan u selecteren volgens behoefte. Een andere mogelijkheid is direct naar een auteur te gaan. Uiteraard is zoeken eveneens mogelijk. Wij hebben ook een logboek.

Rechtstreeks naar een auteur:

Het Marxistisch Internet-Archief wil een gemakkelijke toegang verlenen tot de werken van marxistische schrijvers, in het bijzonder deze die ons ontvallen zijn. U kan onze geschiedenis nalezen op een Engelstalige Wikipedia-pagina. Het Marxistisch Internet-Archief is compleet partij en organisatorisch onafhankelijk en zelfstandig. Het wordt gemaakt door onbetaalde vrijwilligers.

21 augustus 2018

Ernest Mandels visie op het socialisme: een kritische balans

Percy Brazil, 2001

Ernest Mandel benadrukte voortdurend de beperkingen van de marxistische theorie over het socialisme. Marx heeft steeds geweigerd te speculeren over een socialistisch “model”. In de twintigste eeuw moesten de problemen van socialistische opbouw al doende worden aangepakt, in arme landen. Daarbovenop kwam het stalinisme. Het blijft moeilijk uit te maken welke ontwikkelingen verband houden met de bureaucratische degeneratie en welke historisch onvermijdelijk zijn. ...


21 augustus 2018

Wie was... Daniel Singer

Percy Brazil, 2001

Mijn vriend, Daniel Singer, schreef in een artikel voor The Nation dat hij zich voelde als een deserteur van het leger der doden omdat hij de razzia’s in Parijs was ontvlucht door naar Zwitserland te lopen. ...


21 augustus 2018

Liberale landbouwlocomotief krijgt groen kleurtje

Gérard Choplin, 2001

Over het Europees landbouwbeleid gingen we praten met Gérard Choplin. Hij is coördinator van de Europese Boeren Vereniging, met hoofdkantoor in Brussel. ...


18 augustus 2018

Karl Liebknecht en Rosa Luxemburg

Leon Trotski, 1919

We hebben twee zware verliezen in één klap geleden. Uit onze rangen werden twee leiders neergeschoten van wie de namen voor altijd in de geschiedenis van de arbeidersrevolutie zullen gegrift zijn: Karl Liebknecht en Rosa Luxemburg. Ze zijn omgekomen. Ze werden vermoord. Ze zijn niet meer bij ons. ...


16 augustus 2018

De tijd staat aan onze kant

Jo Cottenier, Kris Hertogen, 1991

... De basisopstelling die doorheen de geschiedenis de beide vakbondsprogramma’s bepaalt, is de volgende: “De politieke democratie is verworven, de sociale democratie moet nog worden verbeterd, de economische democratie moet nog worden afgedwongen. Vooral dit laatste is een voorwaarde om tot een ‘echte’ democratie te komen.” ...


9 augustus 2018

Wie was .... Corry Tendeloo

Rob Gerretsen, 2001

De ‘motie-Tendeloo’ doet bij de meesten van ons niet meteen een belletje rinkelen. Toch is deze motie van het lid van de Tweede Kamer voor de PvdA uit 1955 een niet onbelangrijke gebeurtenis in de geschiedenis van de vrouwenarbeid in Nederland. ...


9 augustus 2018

De noodzaak van gangsterkapitalisme: primitieve accumulatie in Rusland en China

Nancy Holmstrom en Richard Smith, 2001

Het Russische witwasschandaal in de kranten van afgelopen herfst is slechts de laatste aflevering in het eindeloze verhaal van corruptie vanuit de vroegere Sovjet-Unie.
De belangrijkste vraag is waar zij dat geld oorspronkelijk eigenlijk vandaan hebben gehaald. Hoe kon bijvoorbeeld de voormalige premier van de Oekraïne een huis van zeven miljoen dollar kopen in Californië, van zijn officiële jaarsalaris van een paar duizend dollar? ...


8 augustus 2018

Horizon 2003

Alan McCombes, 2001

De laatste twee jaar is het Schotse politiek zwaartepunt onweerstaanbaar verschoven van Londen naar Edinburg. De invloed van het parlement van Westminster is klein geworden, omdat de meeste problemen die te maken hebben met het dagelijks leven van de mensen, zoals gezondheid, transport, huisvesting en openbare diensten, meer en meer geregeld worden in Holyrood. ...


7 augustus 2018

Het werkloosheidsdebat in Frankrijk na de 35 uren

Michel Husson, 2001

De groei van de economie en de tewerkstelling de laatste drie jaar in Frankrijk en Europa is natuurlijk uitstekend nieuws. Maar het is ook een raadsel voor economisten die de rekening maken en vaststellen dat er meer arbeidsplaatsen worden geschapen dan ze verwacht hadden. ...


7 augustus 2018

Een militaire toekomst voor het Europees Ruimteagentschap (ESA)?

Regina Hagen, 2001

Evoluties kunnen snel gaan. Denk maar aan het opzetten van een eigen Europese snelle interventiemacht. De Europese Unie was duidelijk kregelig over de manier waarop de USA de oorlog tegen Joegoslavië had gevoerd. Washington hield vitale inlichtingen achter om de controle over de oorlogsoperaties volledig in eigen handen te kunnen houden. ...


7 augustus 2018

De uitbreiding naar het oosten: welke alternatieven?

Catherine Samary, 2001

Alle politieke krachten die in Oost- en Centraal-Europa aan de macht zijn, zowel die van rechts als die van links, werken in het perspectief van de aansluiting bij de Europese Unie. Enkel nationalistische formaties, verbonden met de boeren, hebben bedenkingen bij de mogelijke sociale en economische gevolgen. ...


5 augustus 2018

Kapitalisme en de immigratie van arbeiders

Lenin, 1913

Het kapitalisme heeft een speciale manier van volksverhuizing ontwikkeld. De zich industrieel snel ontwikkelende landen, die meer machines toepassen en de achtergebleven landen van de wereldmarkt verdringen, verhogen de arbeidslonen boven het gemiddelde en lokken de loonarbeiders uit de achtergebleven landen naar zich toe. ...


4 augustus 2018

De communistische utopie

Yves Sintomer, 2000

De Kritiek op het programma van Gotha is één van de meest systematische kritieken van Marx op de idee dat een ontvoogde samenleving gebaseerd blijft op het onderling afmeten van de dingen. Marx kant zich radicaal tegen beloning naar verdienste. Hij eist dat een communistische samenleving hoger grijpt dan een samenleving gebaseerd op het recht. ...


4 augustus 2018

Kan de kenniseconomie Europa redden?

Michel Husson, 2000

In het medialandschap van vandaag wordt een premie gegeven voor alles wat nieuw is. Een studie schept added value als ze met tromgeroffel onvermijdelijke mutaties aankondigt. Men botst steeds weer op de retoriek van de kenner, die u inwijdt in grootse ontwikkelingen die uw leven onherroepelijk zullen veranderen. ...


31 juli 2018

De oorsprong van het kapitalisme

Rob Gerretsen, 2000

Het nieuwe boek The Origin of Capitalism van Ellen Meiksins Wood is niet alleen belangrijk als historische studie. Een goed begrip van de oorsprong van het kapitalisme draagt ook bij tot een beter begrip van het wezen van onze maatschappelijke verhoudingen en van de huidige fase waarin het kapitalisme verkeert. Daarenboven is het boek van Meiksins Wood een goede samenvatting van vele decennia discussies over de geschiedenis van het kapitalisme. Tenslotte vormt het een basis voor een discussie over moderniteit en postmoderniteit. ...


31 juli 2018

Revolutie en democratie bij Marx en Engels

Jacques Texier, 2000

Op een dag, ergens begin van de jaren ’90, zei een onderzoeker mij dat Marx het probleem van de democratie onderschat heeft. Waar of niet waar? Ik heb beslist dat te gaan onderzoeken. ...


31 juli 2018

De opstand in het getto van Warschau

Enzo Traverso, 2000

Meer dan vijftig jaar geleden, op 19 april 1943, kwam het getto van Warschau in opstand. Terwijl de oorlog woedde aan het oostelijk front, begonnen een paar honderd strijders hun gevecht dat een maand zou duren, te midden van de onverschilligheid van de rest van de wereld, tot aan de totale en definitieve vernietiging van het getto door eenheden van de SS en de Wehrmacht. Hun strijd was er niet op gericht om zichzelf te bevrijden. Zij wisten dat dat onmogelijk was, ...


29 juli 2018

Wie was Olympe de Gouges?

Rob Gerretsen, 2000

De Gouges werd in 1748 geboren in het Franse Montauban en verhuisde omstreeks 1766 naar Parijs. Vanaf 1780 trad ze op als politiek activiste en schrijfster. Er zijn 135 titels van haar bekend. Tijdens de Franse Revolutie schreef zij in 1791 haar Verklaring van de rechten van de vrouw en burgeres, die zij aan de koningin en de Nationale Vergadering stuurde. Dat heeft haar niet kunnen redden van de guillotine, die in 1793 een einde maakte aan haar leven. ...


29 juli 2018

Derde weg, actieve welvaartsstaat,...

Frank Slegers, 2000

Hoe heeft de verhouding tussen de burgerlijke Staat en de sociaaldemocratie zich historisch ontwikkeld? Dat is een belangrijk probleem. Zelf ben ik daar onrechtstreeks mee geconfronteerd toen, in een commissie in de SAP, een discussie ontstond over het gebruik van de term “welvaartsstaat”. Is er ooit zo een Staat geweest? Moeten we die dan verdedigen? Wat verandert er met Tony Blair en de “actieve welvaartsstaat”?


28 juli 2018

De teloorgang van de syndicale linkerzijde in Zuid-Afrika

Claude Jacquin, 2000

We hebben aangetoond dat de visie van de syndicale linkerzijde op de arbeidersbeweging en op het socialisme vanaf het begin beïnvloed was door de specifieke sectoren van de arbeidersklasse waarin deze syndicale linkerzijde haar wortels had. Blijft de vraag: had deze syndicale linkerzijde in het Zuid-Afrika van de jaren ’80 een eengemaakte en onafhankelijke arbeidersbeweging kunnen opbouwen rond socialistische doelstellingen? ...


28 juli 2018

Rebel in Vlaanderen, stalinist in Nederland
(Paul de Groot 1899-1986)
Interview met Jan Willem Stutje

Willem Bos, 2000

Het ging me niet in de eerste plaats om Paul de Groot. Het ging me om het stalinisme. Er is – zeker binnen de Vierde Internationale – veel over het stalinisme gezegd en geschreven. Maar een probleem met die analyses is dat ze zich beperken tot een structureel niveau, dat je zo weinig te weten komt over de mensen die er direct bij betrokken zijn. Over hun ontwikkeling en de tegenstrijdigheden daarin. Ik nam me voor om daar iets over te schrijven. ...


25 juli 2018

Analytisch marxisme: nieuw paradigma, paraplu of parade?

Uwe Becker en Kees van Kersbergen, 1987

Begin 1986 verscheen onder redactie van John Roemer de bundel ‘Analytical Marxism’. In deze bundel zijn artikelen verzameld van een aantal theoretici uit verschillende sociaalwetenschappelijke disciplines, die de pretentie hebben een “analytically sophisticated marxism” naar voren te brengen. ...


25 juli 2018

Analytisch marxisme

Philippe van Parijs, 1987

Marx wordt vaak zo geïnterpreteerd als zou hij een dialectische wijze van denken hanteren die hij – mits wijzigingen – van Hegel heeft overgenomen en die sterk afwijkt van conventionele, analytische vormen van denken. Volgens de analytische marxisten kan men Marx’ werk, of tenminste toch het belangrijkste of beste deel ervan, zinvol begrijpen door het hanteren van de meest strikte standaarden van het analytisch denken, hoewel hij het zelf anders begreep en voorstelde. ...


25 juli 2018

De KPB, haar syndicale strategie
en haar verhouding tot het renardistisch syndicalisme

Rik Hemmerijckx, 1987

Tot 1932 was de Kommunistische Partij in België een onbeduidende partij. Zij groepeerde zo’n 1.175 leden en de landelijke kiespercentages stegen nooit uit boven de 1,9 %. Deze zwakke positie was voornamelijk te wijten aan het feit dat zij maar moeilijk aansluiting kon vinden bij de arbeidersmilieus die in de directe arbeidersstrijd stonden. ...


23 juli 2018

Agalev tussen arbeidersstrijd en ontzuiling. Een waardegeladen analyse

Wim De Temmerman, 1987

In dit artikel komen twee thema’s ter sprake die, op het eerste gezicht, vrij los staan van elkaar: de relatie van de groene partij Agalev tot de verzuiling, en haar relatie tot de arbeidersstrijd. De nauwe samenhang tussen beide thema’s wordt pas aan het einde van het artikel duidelijk. ...


17 juli 2018

De staat in een veranderende wereld

Leo Panitch, 1999

We leven in een tijd waarin zich twee centrale ontwikkelingen voordoen. Eén ervan is het historisch falen van het socialistisch project van de massapartijen die de arbeidersklasse vertegenwoordigen, zowel de communistische als de sociaaldemocratische. De andere is de globalisering van het kapitalisme. Er is ongetwijfeld een relatie tussen deze twee fenomenen maar ze kunnen niet tot elkaar herleid worden. Elk heeft zijn eigen dynamiek, die afzonderlijk geanalyseerd dient te worden. ...


16 juli 2018

Belgische vakbonden mee in het bad van de euro

Frank Slegers, 1999

Eind 1998 ondertekenden de Belgische vakbonden met het patronaat een nieuw Interprofessioneel Akkoord (IPA). Dit IPA bepaalt het raamwerk voor de collectieve arbeidsverhoudingen in gans de privésector voor 1999-2000. Het bezegelt de draai die zich in het Belgisch syndicalisme voltrokken heeft vanaf de mislukking van de strijd tegen het Globaal Plan (1993), en bevestigt zo de breuk met de Belgische syndicale traditie van na WOII ...


16 juli 2018

Is er nog plaats in Europa voor echte vakbonden?

Jef Vanderelst, 1999

... De “globalisering” wordt dikwijls aangehaald als reden voor het gevoel van machteloosheid in de arbeidersbeweging. Maar is het geen voorwendsel om het eigen falen af te wentelen op een ontwikkeling waarop men geen greep heeft? Wat is er zo fataal aan de machteloosheid van de arbeidersbeweging tegenover de nieuwe uitdagingen, die er ongetwijfeld zijn? Is het vandaag echt zo veel moeilijker dan pakweg 100 jaar geleden? ...


14 juli 2018

Kiesrecht voor vrouwen en klassenstrijd

Rosa Luxemburg, 1912

...vandaag de dag heeft de proletarische vrouwenbeweging zich machtig ontplooid. Meer dan honderdvijftigduizend in vakbonden georganiseerde arbeidsters vormen samen mede de voorhoede van het voor economische doelen strijdende proletariaat. ...


10 juli 2018

Wie was ... George Orwell

Rob Lubbersen, 1999

Elk jaar weer zetten duizenden middelbare scholieren Animal Farm of 1984 op hun Engelse literatuurlijst. Beroemde boeken van George Orwell, de schrijversnaam van Eric Blair. Wie was deze schrijver? Wat schreef hij nog meer? Wat bewoog hem? ...


20 januari 2018

Het mercantiele kapitaal. Het in de geldhandel actieve kapitaal

Uit Marx’ Ter kriiek van de politieke economie

De scheiding van de winst in rente en industriële winst komt in handbereik, zodra er 2 klassen bestaan van geld en industriële kapitalisten. Het bestaan van deze 2 klassen is een uitdrukking van deze scheiding. Echter de splitsing moet mogelijk zijn, zodat ze in het uit elkaar gaan van de 2 klassen verschijnen. Maar hoe laag de winst ook is, bijvoorbeeld 2 procent, de kleine kapitalisten zouden er niet als geldkapitalisten van kunnen leven. Wel de grote, omdat de som, de absolute hoeveelheid rente niet alleen van haar voet afhangt, maar ook van de grootte van het rentegevende kapitaal. ...