Andere talen: AF AR BN CA CS DA DE EL EN EO ES ET EU FA FI FR HE HI HU HY ID IS IT JA KA KO KU MK ML NE NO OC PA PL PS PT RO RU SD SH SI SK SL SQ SV SW TA TH TL TR UR VI ZH

Karl Marx

Marxistisch Internet-Archief, Nederlandstalig

“De filosofen hebben de wereld slechts verschillend geïnterpreteerd; het komt er op aan haar te veranderen.”
- Karl Marx, Stellingen over Feuerbach, stelling 11 -

Hieronder de meest recente toevoegingen. U kan ook de tabel met alle teksten raadplegen, in de tabel kan u selecteren volgens behoefte. Een andere mogelijkheid is direct naar een auteur te gaan. Uiteraard is zoeken eveneens mogelijk. Wij hebben ook een logboek.

Rechtstreeks naar een auteur:

Het Marxistisch Internet-Archief wil een gemakkelijke toegang verlenen tot de werken van marxistische schrijvers, in het bijzonder deze die ons ontvallen zijn. U kan onze geschiedenis nalezen op een Engelstalige Wikipedia-pagina. Het Marxistisch Internet-Archief is compleet partij en organisatorisch onafhankelijk en zelfstandig. Het wordt gemaakt door onbetaalde vrijwilligers.

16 oktober 2018

Voorbereidende discussie voor het 6e Wereldcongres

Balans, problemen en perspectieven van de koloniale revolutie


8 oktober 2018

Vlaams Marxistisch Tijdschrift 1994, nr. 3, september, jg. 28

[Ten geleide]
De verloedering van de Derde Wereld, W.A.S. Cornelis
De nieuwe wereldoverheersing van het kapitalisme. Problemen en vooruitzichten, Samir Amin
Het postkoloniaal imperialisme. Polarisatie en bevrijding, P. De Vos, F. Merckx, M. Vandepitte, D. Van Duppen
Levensonderhoudende activiteiten voorbij de loonarbeid, Otto Ullrich
Politieke beweging in het ACW revisited, Jef Vermaere
Boeken:
Wereldorde en machtpolitiek. (Kees van der Pijl)
Een onvoltooid beleid. (Luc Reychier, red.)
Histoire de la Communauté Européenne du Charbon et Acier (D. Spierenburg en R. Poidevin)
Kiezen is verliezen. (Jaak Billiet, ed.)
Naar individuele rechten in de sociale zekerheid? (Nederlandtalige Nationale Vrouwenraad)
Het VLD-alternatief. (Hans Bonte, ed.)
Een verlangen naar ontroostbaarheid. (Patricia de Martelaere)
Personalia


7 oktober 2018

De Internationale, 1949, nr. 1, november

De ontwikkeling van de Eenheids Vak Centrale – Het stalinisme in de vakbeweging, H. Langendijk


27 september 2018

Vlaams Marxistisch Tijdschrift 1992, nr. 3, september, jg. 26

Redactioneel, Willy Courteaux
Het Noord-Zuid conflict en de UNCED, Alex Fernéndez Jilberto
Business as usual. Industrie en democratie op UNCED, Mikaëi Nyberg - Bertram Zagema
Marxisme en ecologie: de noodzakelijke dialoog, Marijke Colle
De technologiekritiek van een groen socialist, Jef Peeters
Tegen of buiten de welvaartsstaat? De Groenen op zoek naar een nieuwe vorm van solidariteit, André Mommen
Murray bookchins ecologisch humanisme. Een alternatief voor het diepte-ecologisch ecocentrisme?, Roger Jacobs
Boek – Het Belgisch Migrantendebat
Personalia


26 september 2018

De dans van de dialectiek

Bertell Ollman, 2000

De dialectiek is altijd een van de belangrijke methodologische principes geweest, waarmee het revolutionaire marxisme zich onderscheidde van andere politieke en wetenschappelijke stromingen. Zo kritiseerde Trotski eind jaren dertig bijvoorbeeld de Amerikaanse ‘radicale’ intellectuelen, die het marxisme aanvaardden, maar zonder de dialectiek. ...


26 september 2018

Commentaar bij Bertell Ollmans Dans van de dialectiek

Joost Kircz, 2000

Het artikel van de politicoloog Bertell Ollman probeert met brede streken het belang van de dialectiek voor het huidige tijdsgewricht aan te geven. Omdat de dialectiek de essentie van het revolutionair socialistisch denken behelst is zo’n poging belangrijk. Helaas moeten we spreken van een geheel mislukte poging. ...


26 september 2018

Het verrassend beeld van de helden van Oktober in het allereerste sovjetproza

Irene Sokologorsky, 2000

Veel sovjetromans en lange novellen uit de jaren ’20 gaan over de revolutie: Tchapaev van D. Fourmanov (1923), De ijzeren stortvloed van A. Serafimovitch (1924), en De week van Ju. Libedinski (1922). Telkens zijn deze boeken opgebouwd rond het beeld van een politiek bewuste revolutionair, die weet dat hij deelneemt aan een wereldbeweging, en die de inzet kent. Hij is vastbesloten een nieuwe samenleving op te bouwen en gaat daarvoor de strijd aan. Maar de Russische literatuur onmiddellijk na 1917, vóór de vermelde bekende auteurs van de jaren ’20, gaf een ander beeld van de actoren van de revolutie. ...


26 september 2018

Europa en het Amerikaanse overwicht

Gilbert Achcar, 2000

De beroemde zin van Lord Ismay, van 1952 tot 1957 eerste secretaris-generaal van de NAVO, die zei dat het driedubbel doel van de NAVO was Amerika te verankeren in Europa, Rusland buiten te houden en een heropstanding te beletten van Duitsland (“to keep the Americans in, the Russians out, and the Germans down”), omschrijft goed hoe de leidende Britse kringen toen de essentie van de NAVO zagen. ...


26 september 2018

Marx en Engels op weg naar compleetheid

Rob Gerretsen, 2000

In 1996 publiceerden we in De Internationale 57 een geschiedenis van het MEGA-project, de lange en veelbewogen geschiedenis van de uitgave van het verzameld werk van Marx en Engels. De publicatie van de Marx Engels Gesamt-Ausgabe gaat inmiddels onverdroten voort. En daar is ook alle reden voor, ...


23 september 2018

Het begrijpen van (de verschrikkingen van) de geschiedenis

Michael Löwy, 1998

Naar aanleiding van het verschijnen van Theories and narratives. Reflections on the philosophy of history (Cambridge, Polity Press, 1995) van Alex Callinicos, schreef Michael Löwy een artikel, waarop Alex Callinicos weer reageerde. Hieronder volgt een licht bewerkte versie van beide artikelen, zoals ze verschenen in Critique Communiste. ...


23 september 2018

Tegen het fetisjisme van de financiële sector

Michel Husson, 1998

Om tot de kritische economen gerekend te worden moet je vandaag de “financiarisering” aanklagen, het toenemend gewicht van de financiële sector in het economisch gebeuren. Maar kan men de kwalen van het hedendaags kapitalisme herleiden tot de parasiterende rol van de financiële sector? Wordt de financiële sector geen fetisj, waaraan allerlei eigenschappen worden toegedicht, los van wat zich in de sfeer van de productie afspeelt? Wij willen enkele punten ter zake ophelderen. Als naar gewoonte gaan we eerst terug naar Marx. ...


22 september 2018

De miserie van het kapitaal

Frank Slegers, 1998

Zijn diagnostiek is dat het kapitalisme triomfeert, maar tegelijk vastgelopen is. Hij stelt zich een aantal vragen. Waarom is het kapitalisme niet in staat weer aan te knopen bij de harmonieuze werking van de naoorlogse jaren (de ‘Golden Sixties’)? Waarom doet zijn huidige werking meer denken aan de vooroorlogse periode? ...


21 september 2018

Arbeid, klasse, staat en globalisatie

Ellen Meiksins Wood, 1998

De arbeidersbeweging van de Verenigde Staten heeft nooit werkelijk een eigen politieke organisatie gehad: noch een socialistische, noch een sociaaldemocratische noch een Labourparty à la Groot-Brittannië; en de Democratische Partij heeft de arbeidersklasse nu nog minder te bieden dan vroeger. Vandaag is de Amerikaanse situatie echter minder uitzonderlijk dan vroeger omdat de gevestigde socialistische- en communistische arbeiderspartijen in Europa de banden met de arbeidersklasse volledig hebben afgesneden. Zij hebben afstand gedaan van de politiek en de taal van de klassenstrijd; de recente verkiezing van “New Labour”, die geneigd is alle banden met de vakbeweging te verbreken, heeft Groot-Brittannië in een politieke situatie geplaatst die erg lijkt op die van de Verenigde Staten: een eenpartijstaat met twee rechtervleugels. ...


17 september 2018

Vlaams Marxistisch Tijdschrift 1991, nr. 3/4, december, jg. 25

Redactioneel, Willy Courteaux
Wat verdwijnt en wat blijft, Marcus Bakker
Het einde van de Grote Dageraad, Göran Therborn
Na de putsch. Een gesprek met Roy Medvedev
De menopauze van het socialisme. Oost-Europa op zoek naar de markt, André Mommen
Welk Westen als toekomst voor het Oosten?, Bernard Tuyttens
Alternatief-linkse politiek en de nieuwe uitdagingen, Louis Van Geyt
Back to the future?, Jan Debrouwere
De vlam onder de asse, Jef Turf
Het communisme: het marxisme voorbij, Rudolf Boehm
Gesprek met Ludo Abicht, Robert Crivit - Jos Wolles


14 september 2018

Bryan Magee: de televisiefilosoof

Koen Dille, 2004

... Tijdens de paasvakantie van mijn tweede jaar [aan de universiteit van Oxford] vond ik kamers in het oosten van Oxford waar ik op z’n minst veertien dagen lang ’s ochtends, ’s middags en ’s avonds uitsluitend met Das Kapital doorbracht – ik nam het werk in zijn eigen tempo in me op en legde het telkens weer neer als ik wilde herkauwen wat het beweerde, waarbij ik mijn overpeinzingen naar hartenlust net zolang voortzette als me beviel voor ik het boek weer ter hand nam, buiten ging wandelen om te mijmeren over essentiële passages en er ’s nachts in bed over nadacht. ...


12 september 2018

Politieke of sociale democratie

Max Adler, 1926

Over de democratie bestaan tal van vraagstukken: of het algemeen kiesrecht er een voldoende politieke vorm voor is, dan wel de directe wetgeving door het volk – welke plaats er het parlementarisme bij inneemt en of het parlement niet door zelfbestuur van de gemeenten en door de schepping van verschillende economische vertegenwoordigende instellingen moet worden aangevuld...


4 september 2018

Vlaams Marxistisch Tijdschrift 1989, nr. 1, maart, jg. 23

Redactioneel. De echte voedingsbodem van extreem-rechts ligt niet in het migrantenprobleem, Jef Turf

De militaire sector : economische en politieke afhankelijkheid voor ontwikkelingslanden en industrielanden, Philip Nauwelaerts

De regulatietheorie voorbij. De kapitalistische ontwikkeling als open proces met een komplex referentiekader, Uwe Becker

Guatemala. De onderdrukte schreeuw naar land, Ludo Abicht

Discussie : migranten en racisme

Aankondiging


3 september 2018

De nieuwe interventiepolitiek van Washington

David N. Gibbs, 2001

De oorlog van de NAVO in 1999 tegen Servië vormt een intellectuele uitdaging voor linkse mensen die tegen de interventie waren. Enerzijds betwijfelen critici of de opgevoerde humanitaire motieven met betrekking tot het lot van de Kosovo Albanezen de reden waren voor de VS om deze oorlog te beginnen. Anderzijds, als humanitaire motieven het gedrag van de VS niet kunnen verklaren, wat kan dat dan wel? ...


3 september 2018

De gevolgen van de globalisering van de economie op gezin en seksualiteit

Anke Hintjens, 2001

Wat men de globalisering van de wereldeconomie noemt is eigenlijk een veralgemening, een uitbreiding van de markmechanismes. Niet enkel worden alle landen van de wereld verplicht volgens deze principes te werken, ook meer en meer terreinen van het maatschappelijke leven worden onderworpen aan de marktmechanismes. Dit betekent dat men niet uitgaat van de concrete behoeftes van de mensen maar alles gaat baseren op het zogenoemde systeem van vraag en aanbod. ...


2 september 2018

Over “governance” of de politieke staatsregeling van het neoliberalisme

John Brown, 2001

Wie heeft er nog nooit gehoord van de term “governance”? Het is tegenwoordig moeilijk om nog een tekst van instellingen zoals het IMF of de Wereldbank te vinden, waarin dit woord niet geregeld voorkomt. Als het IMF landen van het zuidelijk halfrond bekritiseert omdat ze een minimum aan openbare diensten en economische soevereiniteit behouden, valt de term “good governance”. ...


2 september 2018

Het verlicht despotisme van de Europese Unie

Frank Slegers, 2001

De tekst waarmee Guy Verhofstadt in de aanloop naar de Top van Laken de Europese hoofdsteden afdweilde, was erg kritisch over de Europese Unie. Aan de vooravond van de Top veranderden de staatshoofden en regeringsleiders echter de tekst. De Europese Unie is een succes, zo heet het nu. Dat hebben de heren eventjes onder mekaar beslist. Zo gaat dat in Europa. ...


29 augustus 2018

Over het karakter van de huidige lange golf

Michel Husson, 2001

Een groot deel van de analyse van Brenner is gebaseerd op een theoretisch model, waarin de winstvoet daalt evenredig aan een daling van de prijzen die veroorzaakt wordt door concurrentie. Naar mijn mening is dit model niet te verenigen met de waardewet en ook niet met het concrete functioneren van het kapitalisme. ...


29 augustus 2018

Paradoxen en onzekerheden van de euro

Michel Husson, 2001

De overstap naar de euro valt samen met een kentering in het economisch klimaat. Dit gaat de tegenstellingen van de euro, die door de economische opleving van de laatste jaren niet zijn opgelost, terug aan de oppervlakte brengen. ...


28 augustus 2018

Rechten voor holebi’s: een identiteit voor het neoliberaal Europa?

Peter Drucker, 2001

Zowel de identiteit van holebi’s als die van Europa worden vandaag betwist: eigenaardig genoeg zijn beide identiteiten ook aan elkaar gekoppeld geraakt. Om dit te begrijpen helpt het te kijken naar één specifiek politiek strijdpunt, namelijk de strijd voor een wetgeving op partnerrelaties van mensen met hetzelfde geslacht. Daaruit kunnen we leren wat deze betwiste identiteiten als gevolg hebben voor strategie en tactiek. ...


28 augustus 2018

Marx, de staat en de politiek: een kritische marxologische lezing

Jan Dumolyn, 2001

Vaak verwijt men marxisten dat ze nog steeds niet over een afgewerkte of samenhangende staatstheorie beschikken. Antoine Artous wil die ook niet ontwikkelen. Met dit werk heeft de auteur uitdrukkelijk niet getracht een ‘marxistische theorie van de staat’ te (re)construeren, zoals eerder Vladimir Illjitsch Lenin, Nicos Poulantzas en Ralph Miliband dat bijvoorbeeld hebben betracht. ...


28 augustus 2018

Een heldere inleiding op de filosofie van Hegel

Rob Gerretsen, 2001

Georg Wilhelm Friedrich Hegel (en niet George, zoals in dit boek staat geschreven) was een van de belangrijkste en invloedrijkste filosofen van de negentiende en twintigste eeuw. Volgens de auteur Peter Singer zelfs de belangrijkste, met als mogelijke uitzondering Karl Marx, ...


21 augustus 2018

Ernest Mandels visie op het socialisme: een kritische balans

Catherine Samary, 2001

Ernest Mandel benadrukte voortdurend de beperkingen van de marxistische theorie over het socialisme. Marx heeft steeds geweigerd te speculeren over een socialistisch “model”. In de twintigste eeuw moesten de problemen van socialistische opbouw al doende worden aangepakt, in arme landen. Daarbovenop kwam het stalinisme. Het blijft moeilijk uit te maken welke ontwikkelingen verband houden met de bureaucratische degeneratie en welke historisch onvermijdelijk zijn. ...


21 augustus 2018

Wie was... Daniel Singer

Percy Brazil, 2001

Mijn vriend, Daniel Singer, schreef in een artikel voor The Nation dat hij zich voelde als een deserteur van het leger der doden omdat hij de razzia’s in Parijs was ontvlucht door naar Zwitserland te lopen. ...


21 augustus 2018

Liberale landbouwlocomotief krijgt groen kleurtje

Gérard Choplin, 2001

Over het Europees landbouwbeleid gingen we praten met Gérard Choplin. Hij is coördinator van de Europese Boeren Vereniging, met hoofdkantoor in Brussel. ...


18 augustus 2018

Karl Liebknecht en Rosa Luxemburg

Leon Trotski, 1919

We hebben twee zware verliezen in één klap geleden. Uit onze rangen werden twee leiders neergeschoten van wie de namen voor altijd in de geschiedenis van de arbeidersrevolutie zullen gegrift zijn: Karl Liebknecht en Rosa Luxemburg. Ze zijn omgekomen. Ze werden vermoord. Ze zijn niet meer bij ons. ...


16 augustus 2018

De tijd staat aan onze kant

Jo Cottenier, Kris Hertogen, 1991

... De basisopstelling die doorheen de geschiedenis de beide vakbondsprogramma’s bepaalt, is de volgende: “De politieke democratie is verworven, de sociale democratie moet nog worden verbeterd, de economische democratie moet nog worden afgedwongen. Vooral dit laatste is een voorwaarde om tot een ‘echte’ democratie te komen.” ...


9 augustus 2018

Wie was .... Corry Tendeloo

Rob Gerretsen, 2001

De ‘motie-Tendeloo’ doet bij de meesten van ons niet meteen een belletje rinkelen. Toch is deze motie van het lid van de Tweede Kamer voor de PvdA uit 1955 een niet onbelangrijke gebeurtenis in de geschiedenis van de vrouwenarbeid in Nederland. ...


9 augustus 2018

De noodzaak van gangsterkapitalisme: primitieve accumulatie in Rusland en China

Nancy Holmstrom en Richard Smith, 2001

Het Russische witwasschandaal in de kranten van afgelopen herfst is slechts de laatste aflevering in het eindeloze verhaal van corruptie vanuit de vroegere Sovjet-Unie.
De belangrijkste vraag is waar zij dat geld oorspronkelijk eigenlijk vandaan hebben gehaald. Hoe kon bijvoorbeeld de voormalige premier van de Oekraïne een huis van zeven miljoen dollar kopen in Californië, van zijn officiële jaarsalaris van een paar duizend dollar? ...


8 augustus 2018

Horizon 2003

Alan McCombes, 2001

De laatste twee jaar is het Schotse politiek zwaartepunt onweerstaanbaar verschoven van Londen naar Edinburg. De invloed van het parlement van Westminster is klein geworden, omdat de meeste problemen die te maken hebben met het dagelijks leven van de mensen, zoals gezondheid, transport, huisvesting en openbare diensten, meer en meer geregeld worden in Holyrood. ...


7 augustus 2018

Het werkloosheidsdebat in Frankrijk na de 35 uren

Michel Husson, 2001

De groei van de economie en de tewerkstelling de laatste drie jaar in Frankrijk en Europa is natuurlijk uitstekend nieuws. Maar het is ook een raadsel voor economisten die de rekening maken en vaststellen dat er meer arbeidsplaatsen worden geschapen dan ze verwacht hadden. ...


7 augustus 2018

Een militaire toekomst voor het Europees Ruimteagentschap (ESA)?

Regina Hagen, 2001

Evoluties kunnen snel gaan. Denk maar aan het opzetten van een eigen Europese snelle interventiemacht. De Europese Unie was duidelijk kregelig over de manier waarop de USA de oorlog tegen Joegoslavië had gevoerd. Washington hield vitale inlichtingen achter om de controle over de oorlogsoperaties volledig in eigen handen te kunnen houden. ...


7 augustus 2018

De uitbreiding naar het oosten: welke alternatieven?

Catherine Samary, 2001

Alle politieke krachten die in Oost- en Centraal-Europa aan de macht zijn, zowel die van rechts als die van links, werken in het perspectief van de aansluiting bij de Europese Unie. Enkel nationalistische formaties, verbonden met de boeren, hebben bedenkingen bij de mogelijke sociale en economische gevolgen. ...


5 augustus 2018

Kapitalisme en de immigratie van arbeiders

Lenin, 1913

Het kapitalisme heeft een speciale manier van volksverhuizing ontwikkeld. De zich industrieel snel ontwikkelende landen, die meer machines toepassen en de achtergebleven landen van de wereldmarkt verdringen, verhogen de arbeidslonen boven het gemiddelde en lokken de loonarbeiders uit de achtergebleven landen naar zich toe. ...


4 augustus 2018

De communistische utopie

Yves Sintomer, 2000

De Kritiek op het programma van Gotha is één van de meest systematische kritieken van Marx op de idee dat een ontvoogde samenleving gebaseerd blijft op het onderling afmeten van de dingen. Marx kant zich radicaal tegen beloning naar verdienste. Hij eist dat een communistische samenleving hoger grijpt dan een samenleving gebaseerd op het recht. ...